Województwo ciechanowskie

Odsyłacze:
Łuk tęczowy, Żuromin, Archiwum państwowe, Barok, Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku, Bazylika mniejsza, Bieżuń, Bitwa pod Mławą, Ciechanów, Cmentarz żydowski w Ciechanowie, Czerwińsk nad Wisłą, Dąbrowszczacy, Działdowo, Eklektyzm (architektura), Glinojeck, Gmina Świercze, Gmina Żuromin, Gmina Baboszewo, Gmina Bieżuń, Gmina Ciechanów, Gmina Czernice Borowe, Gmina Działdowo, Gmina Dzierzążnia, Gmina Dzierzgowo, Gmina Glinojeck, Gmina Gołymin-Ośrodek, Gmina Grudusk, Gmina Gzy, Gmina Iłowo-Osada, Gmina Joniec, Gmina Karniewo, Gmina Krasne, Gmina Krasne (powiat przasnyski), Gmina Kuczbork-Osada, Gmina Lidzbark, Gmina Lipowiec Kościelny, Gmina Lubowidz, Gmina Lutocin, Gmina Naruszewo, Gmina Nasielsk, Gmina Nowe Miasto, Gmina Ojrzeń, Gmina Opinogóra Górna, Gmina Płońsk, Gmina Płośnica, Gmina Pokrzywnica, Gmina Pułtusk, Gmina Radzanów (powiat mławski), Gmina Regimin, Gmina Rybno (powiat działdowski), Gmina Siemiątkowo, Gmina Sońsk, Gmina Sochocin, Gmina Strzegowo, Gmina Stupsk, Gmina Szreńsk, Gmina Szydłowo (powiat mławski), Gmina Wiśniewo, Gmina Wieczfnia Kościelna, Gmina Winnica, Gmina Załuski, Hejnał Mławy, Józef Piłsudski, Józef Stalin, Jan Paweł II, Kościół św. Wojciecha w Lidzbarku, Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Ciechanowie, Lidzbark, Mława, Nasielsk, Neogotyk, Obryte, Płońsk, Podział administracyjny Polski 1975-1998, Polska reforma administracyjna (1975), Polska reforma administracyjna (1999), Powiat żuromiński, Powiat ciechanowski, Powiat działdowski, Powiat mławski, Powiat makowski, Powiat nowodworski (województwo mazowieckie), Powiat płoński, Powiat przasnyski, Powiat pułtuski, Pułtusk, Raciąż, Ratusz w Ciechanowie, Ratusz w Działdowie, Ratusz w Mławie, Skarpa (architektura), Soldau (KL), Synagoga w Bieżuniu, Synagoga w Działdowie, Władysław Jagiełło, Wieża Bismarcka w Działdowie, Województwo ciechanowskie (1793), Województwo mazowieckie, Województwo warmińsko-mazurskie, XIV wiek, XIX wiek, XVIII wiek, XVII wiek, XVI wiek, XV wiek, XX wiek, Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie, Zamek w Pułtusku, Zatory,
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy województwa ciechanowskiego w latach 1975 - 1998. Zapoznaj się również z: województwo ciechanowskie (1793).

Województwo ciechanowskie w latach 1975-1998. Składało z dzisiejszych powiatów:

  • POL powiat ciechanowski COA.svg Powiat ciechanowski (w całości)
  • POL powiat działdowski COA.svg Powiat działdowski (w całości)
  • POL powiat makowski COA.svg Powiat makowski (tylko gmina Karniewo)
  • POL powiat mławski COA.svg Powiat mławski (w całości)
  • POL powiat nowodworski COA.svg Powiat nowodworski (tylko gmina Nasielsk)
  • POL powiat płoński COA.svg Powiat płoński (oprócz gminy Czerwińsk nad Wisłą)
  • POL powiat przasnyski COA.svg Powiat przasnyski (tylko gmina Krasne i gmina Czernice Borowe)
  • POL powiat pułtuski COA.svg Powiat pułtuski (oprócz gminy Obryte i gminy Zatory)
  • POL powiat żuromiński COA.svg Powiat żuromiński (w całości)
  • Po reformie administracyjnej w 1999 roku województwo ciechanowskie zostało podzielone na dwa województwa :

  • Warminsko-mazurskie herb.svg warmińsko-mazurskie - (gminy powiatu działdowskiego)
  • POL województwo mazowieckie COA.svg mazowieckie - (oprócz gmin powiatu działdowskiego)
  • //

    Gminy województwa ciechanowskiego

  • Gmina Baboszewo
  • POL Bieżuń COA.svg Gmina Bieżuń
  • POL gmina Ciechanów COA.svg Gmina Ciechanów
  • Herb czerniceborowe nowy.png Gmina Czernice Borowe
  • POL gmina Dzialdowo COA.svg Gmina Działdowo
  • Gmina Dzierzążnia
  • Gmina Dzierzgowo
  • POL Glinojeck COA.svg Gmina Glinojeck
  • Gmina Gołymin-Ośrodek
  • POL gmina Grudusk COA.svg Gmina Grudusk
  • Gmina Gzy
  • POL gmina Iłowo-Osada COA.svg Gmina Iłowo-Osada
  • Gmina Joniec
  • Gmina Karniewo
  • Gmina Krasne
  • POL gmina Kuczbork-Osada COA.svg Gmina Kuczbork-Osada
  • Herb Lidzbarski.svg Gmina Lidzbark
  • Gmina Lipowiec Kościelny
  • Gmina Lubowidz
  • Gmina Lutocin
  • POL Mława COA.svg Mława
  • Gmina Naruszewo
  • POL Nasielsk COA 1.svg Gmina Nasielsk
  • POL gmina Nowe Miasto COA.jpg Gmina Nowe Miasto
  • Gmina Ojrzeń
  • Gmina Opinogóra Górna
  • POL gmina Płońsk COA.jpg Gmina Płońsk
  • Gmina Płośnica
  • Gmina Pokrzywnica
  • POL Pułtusk COA.svg Gmina Pułtusk
  • POL gmina Radzanów (powiat mławski) COA.svg Gmina Radzanów
  • Gmina Regimin
  • POL gmina Rybno COA.svg Gmina Rybno
  • Gmina Siemiątkowo
  • POL Gmina Strzegowo COA.svg Gmina Strzegowo
  • POL gmina Sochocin COA.svg Gmina Sochocin
  • Gmina Sońsk
  • Gmina Stupsk
  • POL gmina Szreńsk COA.svg Gmina Szreńsk
  • Gmina Szydłowo
  • Gmina Świercze
  • Gmina Wieczfnia Kościelna
  • Gmina Winnica
  • Gmina Wiśniewo
  • Gmina Załuski
  • POL Żuromin COA.svg Gmina Żuromin
  • Miasta

    Ludność 31.12.1998

  • POL Ciechanów COA.svg Ciechanów - 47 468
  • POL Mława COA.svg Mława - 30 520
  • POL Płońsk COA.svg Płońsk - 23 039
  • POL Działdowo COA.svg Działdowo - 21 088
  • POL Pułtusk COA.svg Pułtusk - 19 129
  • POL Żuromin COA.svg Żuromin - 8 997
  • Herb Lidzbarski.svg Lidzbark - 8 351
  • POL Nasielsk COA 1.svg Nasielsk - 7 222
  • POL Raciąż COA.svg Raciąż - 4 585
  • POL Glinojeck COA.svg Glinojeck - 3 060
  • POL Bieżuń COA.svg Bieżuń -1 903
  • Zabytki miast województwa ciechanowskiego

    POL Ciechanów COA.svg Ciechanów

  • Zamek Książąt Mazowieckich z XV wieku – ruiny.
  • Farska Góra – grodzisko z XI (VII) w., na górze neogotycka dzwonnica (1889).
  • Kościół farny w Ciechanowie (XVI w.)
  • Cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Płońskiej – założony na początku XIX w., z licznymi starymi, zabytkowymi grobami
  • Cmentarz żydowski w Ciechanowie – założony pod koniec XIX w.
  • Średniowieczny układ urbanistyczny (z rynkiem i trójkątnym placem przedlokacyjnym)
  • Kościół poaugustiański (XVI w.) i budynek d. klasztoru (XVII w.)
  • Ratusz (XIX w.)
  • POL Mława COA.svg Mława

  • Kościół parafialny pw. św. Trójcy – wybudowany w 1477 pierwotnie gotycki w latach 1882-1886 powiększony i całkowicie przebudowany w tzw. stylu toskańskim, w niektórych źródłach jego styl jest określany jako eklektyczny. Jedynymi pozostałościami po pierwotnym założeniu gotyckim jest okno w prezbiterium nad ołtarzem, łuk tęczowy oddzielający prezbiterium od nawy głównej i widoczna za ołtarzem bocznym w prawej nawie przypora zewnętrzna znajdująca się obecnie wewnątrz świątyni.
  • Ratusz miejski – zbudowany pod koniec XVIII w. Z wiezy ratuszowej odgrywany jest codziennie o 1200 hejnał Mławy
  • Kościół pw. św. Wawrzyńca – 1786 r. na wzgórzu cmentarnym, późnobarokowy z klasycyzującą elewacją frontową.
  • "Lelewelówka" – drewniany spichlerz z XVIII w., jedyna pozostałość po zabudowaniach starościńskich czasami zwyczajowo zwanych zamkiem
  • Secesyjne kamienice – początek XX w.
  • Pomnik Obrońcom Mławy upamiętniający bitwę pod Mławą w 1939 r.
  • Pozycja Mławska – linia polskich fortyfikacji wybudowanych w przeddzień II wojny światowej. W skład obiektu wchodzi 55 schronów żelbetowych, pozostałości budowli ziemno drewnianych i okopów. Pozycja Mławska była główna areną bitwy po Mławą
  • Więzienie powiatowe wybudowane w 1889 roku, obecnie siedziba oddziału Archiwum Państwowego Miasta Stołecznego Warszawy.
  • Hala Targowa z 1912 roku wybudowana według projektu miejskiego architekta Stefana Usakiewcza
  • Spichlerz Obywatelski przy ulicy Długiej, wybudowany w latach sześćdziesiątych XIX wieku, obecnie supermarket i dom handlowy
  • Park miejski im. Dąbrowszczaków, założony w 1897 roku jako ogród spacerowy, powstał z poszerzenia ogrodu przy cerkwi prawosławnej. Przez mieszczan zwany "Salonem Mławy". Po II wojnie światowej nazwany im. J. Stalina a od 1956 do dzisiaj im. Dąbrowszczaków. W parku warto zobaczyć fontannę wykonaną w brązie według projektu autorstwa Andrzeja Borcza przedstawiajacą czterech zdunów, legendarnych założycieli miasta i Muławę od której imienia miasto wywodzi swoją nazwę, pomnik Józefa Piłsudskiego, Dąb Niepodległości z tablicą pamiątkową oraz dawną popówkę, jedyna pozostałość po cerkwi obecnie przychodnię dziecięcą.
  • POL Płońsk COA.svg Płońsk

  • Układ urbanistyczny miasta wraz ze znajdującą się na tym terenie zabudową i wylotami ulic,
  • Zespół pokarmelicki: Kościół parafialny pw. św. Michała, d. klasztor, mur – XVI, XVIII w., dzwonnica, mur – II poł. XIX w. oraz całe wyposażenie wnętrz,
  • Wczesnośredniowieczne grodzisko pozostałość XI–wiecznego grodu o wymiarach 75x80 metrów, zwanego dawniej Górą Szwedzką lub Górą Łysą, obecnie nazywane Górą Kawałkowskiego ewentualnie Górą Kabana,
  • Zespół podworski: dwór, mur – 1 poł. XIX /XX w, oficyna, mur – k. XIX w, budynek gospodarczy, mur, pozostałości parku – k. XIX w.,
  • Więzienie, ob. Areszt Śledczy, ul. Warszawska 49, mur – k.. XIX w.,
  • Zespół cmentarza parafialnego: cmentarz rzymskokatolicki – 1779 r., kaplica grobowa małż. Grobickich, mur – 1876 r.
  • Dom, ul. Rynek 4a – XIX w.,
  • Dom, pl. 15-go sierpnia 21, 21a (d. ul. Rynek 21) – XIX w.,
  • POL Działdowo COA.svg Działdowo

  • kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego - pierwotnie gotycki (XIV wiek) później zniszczony i odbudowany
  • kościół pw. św. Wojciecha
  • zamek (XIV wiek)
  • ratusz (XVII wiek)
  • rynek z zabudową wokół ratusza XVIII-XIX wiek
  • dawna bożnica z 1874 roku
  • zespół budynków koszarowych (w latach 1939-1945 Obóz koncentracyjny)
  • Zabytkowe kamienice na ul. Jagiełły, szkoła (Gimnazjum Nr 1 im. króla Władysława Jagiełły), sąd i więzienie
  • budynek szkoły medycznej przy ul. Wolność (dawny szpital) z witrażem św. Katarzyny i tablicą poświęconą Janowi Pawłowi II
  • wieża ciśnień i dawna gazownia - obecnie hotel i restauracja.
  • wieża Bismarcka
  • POL Pułtusk COA.svg Pułtusk

  • gotycka Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP z XV wieku, z renesansową przebudową z XVI wieku (kolebkowe sklepienie wykonane w latach 1554-1561). W 1975 roku papież Paweł VI nadał kolegiacie tytuł bazyliki mniejszej
  • zamek biskupi usytuowany na brzegu Narwi z XIV-XVI wieku, obecnie Dom Polonii. Właścicielem Domu Polonii jest Stowarzyszenie "Wspólnota Polska". W murach zamku przebywali m.in: król Zygmunt Waza, król szwedzki Karol XII, carowie rosyjscy Aleksander I i Aleksander II.
  • Kaplica pw. Świętej Marii Magdaleny przy rynku. Pierwotnie pełniła rolę kościoła parafialnego do czasu zbudowania kolegiaty. W 1944 r. została całkowicie zniszczona, zrekonstruowana w latach 1946-1951
  • ratusz z wieżą ratuszową z XVI w (gotycko-renesansowa).
  • Kościół św. Krzyża z XVI w, późnogotycki z elementami barokowo-klasycznymi. Wokół świątyni rozciąga się najstarszy pułtuski cmentarz katolicki, z grobowcami z XIX w.
  • Kościół św. Józefa z XVII w., poreformacki. Do budynku przylegają budynki dawnego klasztoru Benedyktynów, w których w okresie PRL znajdowało się więzienie.
  • POL Żuromin COA.svg Żuromin

  • zespół klasztorny poreformacki z XVIII wieku
  • Herb Lidzbarski.svg Lidzbark

  • Kościół św. Wojciecha
  • resztki gotyckiej baszty zamkowej z XIV wieku
  • kościół ewangelicki z 1828
  • założenie urbanistyczne Starego Miasta z lat 1320-1331
  • Budynki Szkoły Podstawowej nr 1, Urzędu Miasta, byłej garbarni, rzeźni, gazowni, dworca kolejowego oraz kamieniczki secesyjne z przełomu XIX i XX w.
  • POL Nasielsk COA 1.svg Nasielsk

  • kościół św. Wojciecha (neogotycki) z początku XX wieku
  • plebania z XVI/XVII wieku
  • POL Raciąż COA.svg Raciąż

  • kościół neogotycki z 1886 roku,
  • murowana plebania z lat dwudziestych XX wieku,
  • synagoga przy ulicy Kilińskiego
  • domy przy ulicach Kilińskiego i Warszawskiej
  • park miejski przy ul. Mławskiej – 1 ćw. XX w.,
  • cmentarz parafialny rzymskokatolicki – XIX w.,
  • cmentarz żydowski – XIX w.,
  • grodzisko wczesnośredniowieczne – XII w.
  • POL Glinojeck COA.svg Glinojeck

  • młyn na Zawodzie
  • cukrownia w Zygmuntowie
  • Zespół podworski :
  • - dwór murowany z II poł .XIX w, - park krajobrazowy z I poł.XIX w.

    POL Bieżuń COA.svg Bieżuń

  • barokowy kościół i pałac z XVIII wieku
  • park krajobrazowy z pozostałościami fortyfikacji z XVI wieku
  • Synagoga w Bieżuniu
  • Muzeum Małego Miasta
  • pozostałości domu poety Stefana Gołębiowskiego
  • ruiny młyna wodnego na rzece Wkrze
  • Ludność w latach


    Zobacz też

  • Polska reforma administracyjna (1975)
  • Podział administracyjny Polski 1975-98
  • Polska reforma administracyjna (1999)
  •        Artykuł - Województwo ciechanowskie - na podstawie Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)