Lipidy

Odsyłacze:
ACP, ADHD, Adenozynotrifosforan, Adipocyt, Amfifilowość, Amidy, Anandamid, Androgeny, Androsteron, Archeowce, Azot, Błona komórkowa, Beta-oksydacja, Biofizyka, Ceramidy, Chinony, Cholesterol, Cukry proste, Cukrzyca, Demencja, Diacyloglicerole, Disacharydy, Dwuwarstwa lipidowa, Eikozanoidy, Energia (fizyka), Epotilony, Ergosterol, Erytromycyna, Estrogeny, Estry, Etanoloamina, Eubakterie, Fluorowce, Fosfolipidy, Gliceryna, Glikozylacja, Glony, Glukozamina, Grupa acylowa, Grzyby, Hormon, Hydrofobowość, Hydroksylowanie, Izomeria geometryczna, Jądrowce, Język angielski, Język grecki, Kannabinoidy, Kapusta rzepak, Karnityna, Karotenoidy, Koenzym A, Kortyzol, Kresomózgowie, Krokosz barwierski, Krytyczne stężenie micelizacji, Kukurydza, Kwas arachidonowy, Kwas dokozaheksaenowy, Kwas eikozapentaenowy, Kwas fosforowy, Kwas lignocerynowy, Kwas linolenowy, Kwas linolowy, Kwas masłowy, Kwas mewalonowy, Kwas oleinowy, Kwas pirogronowy, Kwas stearynowy, Kwasy żółciowe, Kwasy tłuszczowe, Lanosterol, Lecytyna, Len, Leukotrieny, Liposom, Mannoza, Metabolit, Metylacja, Micela, Mineralokortykoidy, Oligosacharydy, Online Computer Library Center, Orzech włoski, Owady, Pałeczka okrężnicy, Peptydoglikan, Peroksysom, Plemnik, Polimeryzacja, Polisacharydy, Progesteron, Prostaglandyny, Przeciwutleniacze, Receptory jądrowe, Receptory sprzężone z białkami G, Reguła izoprenowa, Retikulum endoplazmatyczne, Rośliny, Słonecznik, Seryna, Sfingolipidy, Sfingozyna, Siarka, Skwalen, Soja, Ssaki, Sterole, Tłuszcze, Terpeny, Testosteron, Tetracykliny, Tkanka, Tkanka nerwowa, Tkanka tłuszczowa, Tlen, Triacyloglicerole, Tromboksan, Ubichinon, Utlenienie, Wątroba, Węglowodany, Witamina A, Witamina D, Witamina E, Witamina K, Witaminy, Woda, Woski, Zaburzenia depresyjne, Zwierzęta,

Lipidy (gr. λίπος lípos – tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zaliczają się do nich tłuszcze, woski, sterole, tak zwane rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (jak witaminy A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych grup. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów.

Zobacz także: Prezentacje maturalne
ADHD – skrót z ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder, czyli Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, określany w literaturze jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi lub zaburzenia hiperkinetyczne.
Adenozynotrifosforan (ATP) – organiczny związek chemiczny, nukleotyd adeninowy zbudowany z grupy trifosforanowej przyłączonej w pozycji 5' cząsteczki adenozyny, tworząc bezwodnik kwasu fosforowego[2]. Odgrywa ważną rolę w biologii komórki, jako wielofunkcyjny koenzym i molekularna jednostka w wewnątrzkomórkowym transporcie energii[3]. Stanowi nośnik energii chemicznej używanej w metabolizmie komórki. Powstaje jako magazyn energii w procesach fotosyntezy i oddychania komórkowego. Zużywają go liczne enzymy, a zgromadzona w nim energia służy do przeprowadzania różnorodnych procesów, jak biosyntezy, ruchu i podziału komórki[4]. Tworzy się z adenozyno-5'-difosforanu, a przekazując swą energię dalej powraca do formy ADP lub adenozyno-5'-monofosforanu (AMP). Cykl ten zachodzi bezustannie w organizmach żywych. Człowiek każdego dnia przekształca ilość ATP porównywalną z masą swego ciała[5].
Amfifilowość - zjawisko obserwowane w przypadku niektórych związków chemicznych polegające na jednoczesnej, niepełnej rozpuszczalności danego związku w dwóch różnych rozpuszczalnikach.
Amidy - organiczne związki chemiczne posiadające grupę amidową A-NR'R", gdzie A = reszta kwasowa; R', R" = wodór lub dowolna grupa organiczna. Amidy szeroko występują w przyrodzie. Są pochodnymi kwasów (zarówno organicznych jak i nieorganicznych). Amidami są też polimery nazywane poliamidami. Szczególnym przypadkiem poliamidów są peptydy i białka. Są to polimery powstające z α-aminokwasów. W przypadku peptydów i białek stosuje się terminu wiązanie peptydowe zamiast terminu wiązanie amidowe. Jest to jednak takie same wiązanie a terminy te można uważać za synonimy.
Anandamid (arachidonoiloetanolamid, AEA) - występujący w organizmach żywych psychoaktywny kannabinoid wchodzący w skład układu endokannabinoidowego. Jest on neuroprzekaźnikiem, wydzielającym się podczas snu i relaksu. Działa zarówno ośrodkowo jak i obwodowo. Anandamid jest alkaloidem kakaowca.
Androgeny są to hormony płciowe o budowie sterydowej o działaniu maskulinizującym fizjologicznie występujące u mężczyzn, jak i w małych stężeniach u kobiet.
Androsteron to męski hormon płciowy steroidowy należący do androgenów. Odpowiada częściowo za rozwój gruczołów rozrodczych i potowych, mutację głosu i owłosienie u mężczyzn. Jest to produkt przemiany testosteronu, o podobnym, lecz słabszym działaniu fizjologicznym. Wykryty w moczu samców i rzadziej samic. Androsteron był pierwszym androgenem wyodrębnionym w stanie krystalicznym w 1931 przez A. Butenandta. Jest męskim odpowiednikiem estriolu.
Archeony, archeany (Archaea) dawniej zwane też archebakteriami, archeobakteriami (Archaebacteria) lub archeowcami – drobne, pierwotnie bezjądrowe, zwykle ekstremofilne jednokomórkowce, tradycyjnie zaliczane wraz z eubakteriami do prokariotów. Pierwotnie uważano nawet, że są ewolucyjnie starsze od bakterii właściwych (eubakterie), obecnie jednak wiadomo, że grupy te ewoluowały równolegle i są jednakowo stare. Badania genetyczne wykazały, że są bliżej spokrewnione z przodkami eukariotów niż z bakteriami. Według niektórych systematyków (Carl Woese) należy archeony traktować jako odrębną linię ewolucyjną i nadać im rangę domeny. W tym wypadku należy rozróżnić trzy równoległe domeny:
Azot (N, łac. nitrogenium) – pierwiastek chemiczny z grupy niemetali. Zawartość w górnych warstwach Ziemi wynosi 0,0019%. Stabilnymi izotopami azotu są 14N i 15N. Azot w stanie wolnym występuje w postaci dwuatomowej cząsteczki N2. W cząsteczce tej dwa atomy tego pierwiastka są połączone ze sobą wiązaniem potrójnym. Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% objętości). Wchodzi w skład wielu związków, takich jak: amoniak, kwas azotowy, azotany oraz wielu ważnych związków organicznych (kwasy nukleinowe, białka i wiele innych). Azot w fazie stałej występuje w sześciu odmianach alotropowych nazwanych od kolejnych liter greckich (α, β, γ, δ, ε, ζ). Najnowsze badania wykazują prawdopodobne istnienie kolejnych dwóch odmian (η, θ).
Błona komórkowa, plazmolema, plazmolemma (cytolemma, plasmolemma) – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego. Jest ona złożona z dwóch warstw fosfolipidów oraz białek, z których niektóre są luźno związane z powierzchnią błony (białka peryferyjne), a inne przebijają błonę lub są w niej mocno osadzone białkowym lub niebiałkowym motywem (białka błonowe).
β-oksydacja (β-oksydacja Knoopa) – szereg reakcji przekształcenia kwasów tłuszczowych w acetylokoenzym A (acetylo-CoA) w przypadku kwasów tłuszczowych o parzystej liczbie węgli oraz acetylo-CoA i propionylo-CoA, gdy liczba atomów węgla jest nieparzysta.
Biofizyka jest dziedziną naukową z pogranicza fizyki i biologii, zajmującą się badaniem procesów fizycznych związanych z funkcjonowaniem określonych obiektów żywych: organizmów, organów, tkanek, komórek. Takich procesów i przemian jak: energetyczne, zjawiska elektryczne, mechanika ruchów. Bada struktury cząsteczkowe i procesy fizyczne w komórce. Biofizyka podejmuje również próby ustalenia uniwersalnych praw biologicznych niezależnych od konkretnej formy życia. Dziedzina ta w zakresie badania organicznych struktur cząsteczkowych zazębia się z biochemią i tu wyznaczenie ścisłej granicy między tymi dziedzinami staje się już trudne.
Ceramidy - organiczne związki chemiczne z grupy lipidów obecne w warstwie rogowej naskórka. W skórze człowiekia zindentyfikowano 7 różnych ceramidów oznaczonych kolejno 1,2,3,4,5,6I,6II, które różnią się strukturą chemiczną i polarnością (decyduje o tym zachowanie w polu magnetycznym).
       Artykuł - Lipidy - na podstawie Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)