Izrael

Odsyłacze:
Ściana Płaczu, Środkowy Wschód, Święta żydowskie, Światowa Organizacja Handlu, Światowa Organizacja Meteorologiczna, Światowa Organizacja Syjonistyczna, Światowa Organizacja Turystyki, Światowa Organizacja Własności Intelektualnej, Światowa Organizacja Zdrowia, Światowe Forum Ekonomiczne, Światowy Kongres Żydowski, Żegluga, Żwir, Żydzi, Żydzi Mesjanistyczni, Żywność, 11 maja, 13 września, 14 maja, 17 stycznia, 1 kwietnia, 22 czerwca, 26 października, 27 listopada, 29 listopada, 29 stycznia, 6 października, 6 września, 7 czerwca, 7 lutego, Abraham, Abraham Kook, Adolf Eichmann, Adolf Hitler, Adwentyzm, Afryka, Agencja Żydowska, Agora (moneta), Akcelerator cząstek, Akka, Aleksandr (rzeka), Alfabet hebrajski, Alija podczas II wojny światowej, Aman (wywiad), Ameryka, Ameryka Północna, Amnesty International, Amos Oz, Anglikanizm, Anwar Sadat, Apelacja (prawo), Apostolski Kościół Ormiański, Arabowie, Archanioł Gabriel, Argentyna, Ariel (miasto), Ariel Szaron, Armia Południowego Libanu, Arthur Balfour, Astronauta, Aszdod, Aszkenazyjczycy, Autonomia, Autonomia Palestyńska, Autostrada, Autostrada 1 (Izrael), Azja, Azja Zachodnia, Azotany, B'tselem, B+R, Bahá'u'lláh, Bahaizm, Bank Światowy, Bank Rozrachunków Międzynarodowych, Baptyzm, Bazylika Grobu Świętego, Be'er Szewa, Beduini, Bejt din, Beniamin Netanjahu, Berkshire Hathaway, Bermudy, Besor, Betlejem, Biblia, Biblia Tysiąclecia, Bill Clinton, Bliski Wschód, Boeing 747, Bogactwa naturalne, Boliwia, Broń biologiczna, Broń chemiczna, Broń jądrowa, Brom, Buddyzm, Burak (rumak), CERN, CIA, Camp David, Casus belli, Cerkiew (budynek), Cesarstwo Bizantyńskie, Cesarstwo rzymskie, Cesarz, Chasydyzm polski, Chetz-2, Chiny, Chlorki, Chronologia, Chrześcijaństwo, Cisco, Columbia (wahadłowiec), Common law, Cypr, Czasownik, Czerkiesi, Czołg podstawowy, Czwarta alija, Dźwięk, Dajr az-Zaur (muhafaza), Daktylowiec właściwy, Dana International, Dawid Ben Gurion, Dawid Grossman, Deficyt handlowy, Deklaracja Balfoura, Deklaracja Niepodległości Izraela, Demografia Izraela, Demokracja, Demokracja pośrednia, Diament, Diaspora, Disco, Dolar amerykański, Dolina Hula, Dolina Jezreel, Dolina Krzemowa, Drobnicowiec, Droga ekspresowa, Drogi w Izraelu, Druga alija, Druga wojna libańska, Druzowie, Dyplomacja, Dystrykt Centralny (Izrael), Dystrykt Hajfy, Dystrykt Jerozolimy, Dystrykt Judei i Samarii, Dystrykt Północny (Izrael), Dystrykt Południowy (Izrael), Dystrykt Tel Awiwu, Dystrykty Izraela, Dzielnica Ormiańska, Ease of Doing Business Index, Egipt, Egzamin maturalny, Ehud Barak, Ehud Olmert, Ein Gedi, Ein Harod Meuhad, Ejlat, El Al, Endlösung, Energetyka słoneczna, Energia elektryczna, Energia geotermalna, Epoka hellenistyczna, Etiopia, Europa, Europa Wschodnia, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Felaszowie, Flaga Izraela, Fosforany, Freedom House, Góra Karmel, Góry Judzkie, Gęstość zaludnienia, Głowa państwa, Galilea, Gamal Abdel Naser, Gaz ziemny, Geografia Izraela, Gerizim, Gips, Glina, Golda Meir, Gospodarka Izraela, Grota Narodzenia, Gruzja, Gusz Dan, Gwiazda Dawida, Ha-Szomer, Habima, Hagana, Hajfa, Halacha, Halit, Hamas, Hebron, Hektar, Herakliusz (cesarz bizantyjski), Herb Izraela, Hermon, Hezbollah, Hiacynt (roślina), Hinduizm, Historia Izraela, Historia Mandatu Palestyny, Hiszpania, Holocaust, Honduras, Human Rights Watch, IBM, I liga izraelska w piłce nożnej, I wojna światowa, I wojna izraelsko-arabska 1948-1949, I wojna w Zatoce Perskiej, Icchak Rabin, Igrzyska azjatyckie, Igrzyska olimpijskie, Igrzyska paraolimpijskie, Ilan Ramon, Imperium Rosyjskie, Imperium osmańskie, Indeks konkurencyjności wzrostu, Indie, Instytut Nauki Weizmanna, Intel, Interpol, Intifada Al-Aksa, Irańska rewolucja islamska, Irak, Iran, Irgun Cwai Leumi, Islam, Israel Railways, Itzhak Perlman, Izaak, Izrael (ujednoznacznienie), Izraelska Izba Adwokacka, Izraelska Partia Pracy, Język amharski, Język angielski, Język arabski, Język grecki, Język hebrajski, Język hiszpański, Język niemiecki, Język polski, Język rosyjski, Język urzędowy, Języki słowiańskie, JHWH, Jaffa, Jakub (postać biblijna), Japonia, Jarkon, Jarmuk, Jaser Arafat, Jazz, Jerozolima, Jesziwa, Jezioro Tyberiadzkie, Jezus Chrystus, Jidysz, Jom Kippur, Jordan (rzeka), Jordania, Juda (kraina), Judaizm, Judea, Kabała, Kaczkowate, Kadencja (politologia), Kalendarz żydowski, Kanał Sueski, Kanada, Kara śmierci w Izraelu, Karaimi, Katedra, Katolicyzm, Kibuc, Kilogram, Kilometr, Kilometr kwadratowy, Kiszon, Kiszyniów, Klimat, Klimat śródziemnomorski, Klimat równikowy, Klimat umiarkowany, Kneset, Kołyska (kolebka), Kościół łaciński, Kościół etiopski, Kościół unicki, Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju, Konflikt izraelsko-arabski, Konkurs Piosenki Eurowizji, Konstytucja, Kontenerowiec, Koptowie, Kopuła na Skale, Korea Południowa, Kosaciec, Koszykówka, Koziorożec nubijski, Królowie Judy i Izraela, Krayot, Kryzys sueski, Księga Izajasza, Księga Powtórzonego Prawa, Księga Rodzaju, Kultura Izraela, Kwakrzy, Lachisz, Ladino (dialekt judeo-hiszpański), Lakam, Legion Żydowski, Lehi, Lek, Lekarz, Letnie Igrzyska Olimpijskie 1972, Letnie Igrzyska Olimpijskie 2004, Lewica, Libańska wojna domowa, Liban, Liberia, Liga Narodów, Liga Państw Arabskich, Likud, Lilia (roślina), Linia kolejowa, Lista największych arabskich zamachów w Izraelu, Lista największych zamachów na cele izraelskie na świecie, Literatura, Litr, Luteranizm, Ma'ale Adummim, Małżeństwo, Magnetowid, Magnez, Mahmud Abbas, Mahomet, Makpela, Malta, Maroko, Masada, Mauretania, McDonnell Douglas F-15 Eagle, Meczet Al-Aksa w Jerozolimie, Medal, Medyna (Arabia Saudyjska), Megawatogodzina, Mekka, Menachem Begin, Menora, Merkava, Międzyamerykański Bank Rozwoju, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Międzynarodowa Izba Handlowa, Międzynarodowa Konfederacja Związków Zawodowych, Międzynarodowa Korporacja Finansowa, Międzynarodowa Organizacja Morska, Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna, Międzynarodowa Organizacja Pracy, Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji, Międzynarodowa Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej, Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowy Komitet Olimpijski, Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca, Międzynarodowy Trybunał Karny, Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny, Miasta Izraela, Microsoft, Miradż, Misja dyplomatyczna, Mistrzostwa świata w szachach, Mistycyzm, Miszna, Mizrachim, Mlecz, Mojżesz Majmonides, Monachium, Monoteizm, Morze Śródziemne, Morze Czerwone, Morze Martwe, Mossad, Mosze Szarett, Motorola, Mur bezpieczeństwa, Muzeum Diaspory, Muzeum Izraela, Muzułmanin, Muzyka pop, N.p.m., NASDAQ, NATO, Nablus, Nacjonalizacja, Nagroda Nobla, Nagroda Nobla w dziedzinie literatury, Narodowy socjalizm, Nauka i technologia Izraela, Nawadnianie, Nazaret, Niemcy, Niger, Nizina, Nowe technologie, Nowy izraelski szekel, Obowiązek szkolny, Obszar metropolitalny, Obywatelstwo, Oczyszczalnia ścieków, Odsalanie, Ofra Haza, Okupacja wojenna, Olimpiada Machabejska, Oliwka (roślina), Oman, Open Directory Project, Operacja Drewniana Noga, Operacja Gniew Boży, Operacja Płynny Ołów, Oprogramowanie, Orły, Ordynacja wyborcza, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Przemysłowego, Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, Organizacja Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Organizacja Wyzwolenia Palestyny, Ormiański patriarcha Jerozolimy, Ormianie, Osadnictwo żydowskie w Palestynie, Osiedla żydowskie, Osirak, Osobowość prawna, Otwarty Uniwersytet Izraela, Owoc, P.n.e., P.p.m., Państwo Palestyna, Państwo wyznaniowe, Pahlawi, Palestyńczycy, Palestyna, Palestyna (mandat), Palestyna pod panowaniem Bizancjum, Palestyna pod panowaniem Krzyżowców, Palestyna pod panowaniem Mameluków, Palestyna pod panowaniem Seldżuków, Palestyna w Sułtanacie Egiptu, Palestyna w kalifacie Abbasydów, Palestyna w kalifacie Fatymidów, Palestyna w kalifacie Ummajjadów, Paliwa kopalne, Panama, Panarabizm, Parlament, Partie polityczne Izraela, Parytet siły nabywczej, Patriarcha, Pentekostalizm, Petach Tikwa, Piąta alija, Piłka nożna, Piasek, Pierwsza Intifada, Pierwsza alija, Południk, Pobór (wojsko), Poezja, Polska, Pomazaniec, Pop-rock, Porozumienia z Oslo, Porozumienie Camp David, Port Aszdod, Port Aszkelon, Port Ejlat, Port Hadera, Port Hajfa, Port morski, Portugalia, Porty lotnicze w Izraelu, Poseł, Potas, Powstanie Bar-Kochby, Powszechny Związek Pocztowy, Prasa (media), Prawa człowieka, Prawosławie, Precedens, Premierzy Izraela, Prezbiterianizm, Prezydenci Izraela, Procent, Produkt krajowy brutto, Proklamacja niepodległości Izraela, Protestantyzm, Proza, Przemysł, Puchar Azji w piłce nożnej, Pustynia Negew, Rów Abisyński, Rów Jordanu, Równina, Równina Szaron, Rabin, Rada Miejska (Izrael), Rakietowy pocisk antybalistyczny, Ramat Gan, Ramat Gan Stadium, Ramon (krater), Rechowot, Religia, Religia państwowa, Reporterzy bez Granic, Reprezentacja Izraela w piłce nożnej, Republika, Riszon le-Cijjon, Rolnictwo, Ropa naftowa, Rosh HaNikra, Rosyjski Kościół Prawosławny, Rosyjski Kościół Prawosławny poza granicami Rosji, Rozwód, Rumunia, Rząd Izraela, Słowacja, STS-107, Safed, Saint Vincent i Grenadyny, Samarytanie, Samorząd lokalny (Izrael), Samorząd regionu (Izrael), Samuel Agnon, Satelita Ofeq, Satelita rozpoznawczy, Schizma, Sefardyjczycy, Siły Obronne Izraela, Siły Powietrzne Izraela, Sidur, Skała, Skala Celsjusza, Skala Fahrenheita, Sport żydowski i izraelski, Sprawa Izraela i Palestyny w ONZ, Stany Zjednoczone, Stare decisis, Starożytna Grecja, Starożytny Izrael, Starożytny Izrael pod panowaniem Asyrii, Starożytny Izrael pod panowaniem Babilonii, Starożytny Izrael pod panowaniem Grecji, Starożytny Izrael pod panowaniem Rzymu, Stary Testament, Statystyka, Stela Merenptaha, Strefa Gazy, Substancja chemiczna, Sunnici, Syjon, Syjonizm, Syjonizm socjalistyczny, Synaj (półwysep), Synklina, Syria, Syryjski Kościół Prawosławny, System parlamentarno-gabinetowy, System parlamentarny, System sądowniczy Izraela, Szabat, Szachy, Szekel, Szin Bet, Szkoła średnia, Szkoła podstawowa, Szkoła ponadgimnazjalna, Szymon Peres, Tajlandia, Talit, Talmud, Teatr, Technion, Tel Awiw-Jafa, Telekomunikacja, Temperatura powietrza, Theodor Herzl, Tirat Zvi, Tona, Tora, Traktat pokojowy izraelsko-egipski, Transjordania, Transseksualizm, Trzecia alija, Tulipan, Tunezja, Turcja, Turkawka, Turystyka, Tyberiada, Tygiel narodów, UEFA, UNEF, UNESCO, UNIFIL, Uchodźstwo, Udar mózgu, Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, Uniwersytet, Uniwersytet Bar-Ilan, Uniwersytet Ben-Guriona, Uniwersytet Hajfy, Uniwersytet Hebrajski, Uniwersytet Tel Awiwu, Ustawa Zasadnicza Izraela, Ustrój polityczny Izraela, Uzbrojenie, VII wiek, Węgiel kamienny, Władza ustawodawcza, Władza wykonawcza, Wahadłowiec kosmiczny, Wapień, Warren Buffett, Warszawa, Warzywa, Wenezuela, Wielka Brytania, Wikinews, Wikitravel, Windsurfing, Winorośl, Wirus zespołu nabytego braku odporności, Wołowina, Wojna Jom Kippur, Wojna domowa w Mandacie Palestyny, Wojna libańska, Wojna prewencyjna, Wojna sześciodniowa, Wojny izraelsko-arabskie, Wolność, Wolny rynek, Wotum nieufności, Wschodnia Jerozolima, Wskaźnik Rozwoju Społecznego, Wybory, Wybory parlamentarne w Izraelu 1977, Wybory parlamentarne w Izraelu w 1992 roku, Wybory parlamentarne w Izraelu w 1999 roku, Wybory parlamentarne w Izraelu w 2003 roku, Wydry, Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców, Wzgórza Golan, Wzgórze Świątynne, XII wiek, XIX wiek, XI wiek p.n.e., XVIII wiek, XVI wiek, XV wiek, XX wiek, XX wiek p.n.e., Yad Vashem, Zachodni Brzeg, Zakon Braci Mniejszych, Zasolenie, Zatoka Akaba, Zboża, Zespół nabytego niedoboru odporności, Ziemia, Ziemia Święta, Ziemia Izraela, Zjednoczone królestwo Izraela, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,

Izrael (hebr.יִשְרָאֵל, Yisra'el, arab.إسرائيل, Isrā'īl), oficjalnie Państwo Izraela (hebr. מְדִינַת יִשְרָאֵל ?/i, Medinat Yisra'el, arab.دَوْلَةْ إِسْرَائِيل , Dawlat Isrā'īl) – kraj w Azji Zachodniej położony na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego. Graniczy na północy z Libanem, na północnym wschodzie z Syrią, na wschodzie z Jordanią i na południowym zachodzie z Egiptem. Przylega do niego również Autonomia Palestyńska, czyli Zachodni Brzeg oraz Strefa Gazy, której zewnętrzne granice są kontrolowane przez władze izraelskie. Izrael pomimo stosunkowo małej powierzchni jest dość zróżnicowany geograficznie[3]. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią Żydzi (75,0%)[2]. Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Zobacz także: Prezentacje maturalne
Ściana Płaczu (hebr. הכותל המערבי, ha-Kotel ha-Maarawi, zwana też Murem Zachodnim) – jedyna zachowaną do dnia dzisiejszego pozostałością Świątyni Jerozolimskiej. W chwili obecnej jest to najświętsze miejsce judaizmu. Zachowane mury są fragmentem drugiej świątyni wybudowanej na wzgórzu Moria.
Badaniem starożytnych i nowożytnych, żywych i wymarłych kultur tego regionu odpowiednie działy orientalistyki: m.in. iranistyka, turkologia, mongolistyka, indologia (albo: indianistyka) i tybetologia.
Światowa Organizacja Handlu (ang. World Trade Organization (WTO)) – organizacja międzynarodowa z siedzibą w Genewie. WTO stanowi kontynuację Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), została powołana w 1994 w Marrakeszu (Maroko), w ramach tzw. rundy urugwajskiej GATT.
Światowa Organizacja Syjonistyczna (ang. The World Zionist Organization, WZO) - żydowska organizacja, która skupia i koordynuje działalność wszystkich organizacji syjonistycznych na świecie.
Światowa Organizacja Turystyki (ang. United Nations World Tourism Organization - UNWTO) - organizacja wyspecjalizowana ONZ, z Polską jako członkiem, zajmująca się kwestiami związanymi z turystyką, m.in. statystykami ruchu turystycznego. Powstała w 1975 z przekształcenia Międzynarodowego Związku Oficjalnych Organizacji Turystycznych (UIOOT). Jej siedziba znajduje się w Madrycie.
Polska jest członkiem Światowej Organizacji Turystyki od roku 1975, tj. od daty jej powstania, jako jedno z państw-założycieli ONZ.
Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (ang. World Intellectual Property Organization, skrót WIPO) jest jedną z 16 organizacji wyspecjalizowanych ONZ z siedzibą w Genewie. Zajmuje się koordynacją i tworzeniem regulacji dotyczących systemu ochrony własności intelektualnej, a także świadczeniem pomocy prawnej i technologicznej.
Światowe Forum Gospodarcze (ang. World Economic Forum, WEF) jest corocznie organizowanym spotkaniem prezesów najbogatszych światowych korporacji, przywódców politycznych (prezydentów, premierów i innych) oraz wybranych intelektualistów i dziennikarzy. Forum to przez 31 lat odbywało się w Davos (Szwajcaria), po 11 września na znak solidarności z Ameryką organizatorzy przenieśli spotkanie do Nowego Jorku. Bierze w nim udział około 2000 osób. Organizowane są również spotkanie regionalne przez WEF. WEF zostało założone w 1971 r. przez Klausa W. Schwaba, niemieckiego profesora biznesu. Organizacja ta była wspierana przez Fundację Rozwoju Ekonomicznego i Społecznego im. Schwaba.
Światowy Kongres Żydowski (ang. World Jewish Congress, WJC) - międzynarodowa federacja organizacji i gmin żydowskich z niemal stu krajów. Kongres ten teoretycznie usiłuje zbudować konsensus między różnymi żydowskimi grupami o odmiennych poglądach politycznych i orientacjach religijnych. Pracuje zgodnie z założeniami spełniając rolę ambasadora ogólnoświatowej społeczności żydowskiej. Jest to organizacja syjonistyczna, popierająca państwo Izrael. WJC obejmuje żydowskie organizacje z Ameryki Północnej, Ameryki Łacińskiej, Europy, Azji, Izraela i Oceanu Spokojnego. WJC w założeniach ma również dialog międzyreligijny z chrześcijańskimi i muzułmańskimi grupami.

Żegluga – jedna z form komunikacji, transport wodny. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.
Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z otoczaków o średnicy większej niż 2 mm – nawet do kilku cm. (W budownictwie żwirem nazywane jest kruszywo naturalne o frakcji do 80 mm.)
Żydzi, (dosł. 'chwalcy /Jahwe/' lub 'czciciele /Jahwe/' z hebr. Jehudim, יהודים, jid. Jidn, ייִדן, ladino ג׳ודיוס Djudios) – naród semicki zamieszkujący w starożytności Palestynę (określany wtedy jako Hebrajczycy albo Izraelici), posługujący się wtedy językiem hebrajskim, a w średniowieczu i czasach nowożytnych mieszkający w diasporze na całym świecie i posługujący się wieloma różnymi językami.
Żydzi mesjanistyczni (pełna nazwa: Żydzi mesjanistyczni, synowie Nowego Przymierza) (hebr. jehudi meszichi יהודי משיחי; jehudim meszichim יהודים משיחיים, b'nej B'rit Hadasza בני ברית חדשה) – Żydzi uznający się jednocześnie za wyznawców judaizmu i chrześcijaństwa. Wyznawcy judaizmu nie uznają Żydów Mesjanistycznych za Żydów, lecz za sektę chrześcijańską, sprzeczną z judaizmem. Również prawo cywilne państwa Izrael nie uznaje ich za Żydów.[1]
Abraham (hebr. Abraham אברהם, akad. A-bi-ra-mu[1], arab. Ibrahim ابرَاهِيم "kochający ojca") – pierwotnie zwany Abramem, pierwszy z hebrajskich patriarchów.
Abraham Kok הרב אברהם יצחק הכהן קוק (ur.1865 w Dyneburgu na Łotwie, zm.1935 w Jerozolimie w Izraelu) - rabin, kabalista, poeta i działacz społeczny początku XX wieku. Twórca filozoficznej koncepcji syjonizmu religijnego. Piastował urząd rabina Jaffy (1904-1914), rabina Jerozolimy (1920 - 1921), naczelnego aszkenazyjskiego rabina Mandatu Palestyńskiego (1921-1935).
Adolf Otto Eichmann (ur. 19 marca 1906 w Solingen w Niemczech; powieszony 31 maja 1962 w Ramli w Izraelu) – niemiecki funkcjonariusz nazistowski, ludobójca, zbrodniarz wojenny. Główny wykonawca i koordynator Ostatecznego Rozwiązania Kwestii Żydowskiej. Członek zbrodniczych organizacji: SS (Eskadra Ochronna), SD (Służba Bezpieczeństwa), Gestapo (Tajna Policja Państwowa).
Adolf Hitler (ur. 20 kwietnia 1889 w Braunau am Inn, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – polityk niemiecki, malarz, kanclerz Niemiec od 1933, führer i kanclerz Rzeszy od 1934, przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), ideolog niemieckiej odmiany faszyzmu zwanej od jego nazwiska hitleryzmem, narodowym socjalizmem lub nazizmem – od niemieckiej nazwy partii (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za zbrodnie przeciw ludzkości.
Adwentyzm (łac. adventus – ‘przyjście’) – nurt wyznań chrześcijańskich obejmujący Kościoły protestanckie wywodzące się lub nawiązujące do amerykańskiego przebudzenia eschatologiczno-mesjanistycznego w łonie ewangelicznego chrześcijaństwa, któremu przewodził baptystyczny pastor William Miller. Cechą wyróżniającą doktrynę adwentystyczną spośród reszty protestantyzmu jest akcentowanie zbliżającego się powtórnego przyjścia Jezusa Chrystusa na Ziemię, które zakończy historię obecnego świata. Wyznawcy adwentyzmu to adwentyści.
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Agencja Żydowska, Sochnut (właśc. Agencja Żydowska na rzecz Izraela, hebr. הסוכנות היהודית לארץ ישראל, Ha-Sochnut ha-Jehudit le-Erec Israel; ang. Jewish Agency for Israel) - organizacja syjonistyczna, powstała w 1923 jako Agencja Żydowska na rzecz Palestyny (Jewish Agency for Palestine). Biura organizacji znajdują się w Nowym Jorku i Jerozolimie.
Akcelerator – urządzenie służące do przyspieszania cząstek elementarnych lub jonów do prędkości bliskich prędkości światła. Cząstki obdarzone ładunkiem elektrycznym są przyspieszane w polu elektrycznym. Do skupienia cząstek w wiązkę oraz do nadania im odpowiedniego kierunku używa się odpowiednio ukształtowanego, w niektórych konstrukcjach także zmieniającego się w czasie, pola magnetycznego lub elektrycznego.
Alfabet hebrajski, nazywany też przez badaczy pismem żydowskim lub pismem kwadratowym – alfabet spółgłoskowy stosowany do zapisu języka hebrajskiego, jidysz, ladino i innych języków żydowskich, wywodzący się z alfabetu aramejskiego, a pośrednio z fenickiego i egipskich hieroglifów. Składa się z 22 znaków, a w przeciwieństwie do alfabetu łacińskiego nie rozróżnia się w nim liter małych i wielkich.
Aman (hebr. אמ"ן; skrót od אגף המודיעין, Agaf ha-Modi'in, Zarząd Wywiadu Wojskowego) - Agencja Wywiadu Wojskowego Izraela utworzona w maju 1948 jako Departament Wydziału Operacyjnego Sztabu Generalnego, podlegająca Szefowi Sztabu Głównego Sił Obronnych Izraela, kontrolowana bezpośrednio przez ministra obrony.
Ameryka – część Ziemi położona na półkuli zachodniej, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15,5 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.
Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.
Amnesty International – międzynarodowa organizacja pozarządowa, której celem jest zapobieganie naruszeniom fundamentalnych praw człowieka poprzez wszelkie pokojowe akcje obywatelskie – od organizowania pisania listów do rządów krajów łamiących te prawa, poprzez publiczne rozgłaszanie informacji o takich naruszeniach, po realną pomoc finansową i prawną poszkodowanym osobom.
Amos Oz (ur. 4 maja 1939 w Jerozolimie jako Amos Klausner) - izraelski pisarz, eseista i publicysta piszący w języku hebrajskim. Współzałożyciel organizacji Szalom Achszaw (Pokój Teraz). Jest również wykładowcą literatury na Uniwersytecie im. Ben-Guriona w Beer Szewie.
Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.
Anwar Sadat (również Anwar as-Sadat, أنور السادات; ur. 25 grudnia 1918 w Mit Abu al-Kum, zm. 6 października 1981 w Kairze) – egipski polityk i prezydent w latach 1970-1981. Brał udział w zamachu stanu w roku 1952, który zdetronizował króla Farouka I. W 1969, po piastowaniu rozmaitych stanowisk w egipskim parlamencie został wybrany wiceprezydentem. Gdy ówczesny prezydent, Gamal Abdel Naser zmarł (w 1970), Sadat został prezydentem.
Apelacja (łac. appellatio - odwołanie) to odwołanie się od wydanego wyroku. W prawie procesowym apelacja jest środkiem odwoławczym od wyroku sądu pierwszej instancji do sądu drugiej instancji.
Apostolski Kościół Ormiański (Święty Apostolski Katolicki Kościół Ormiański, Kościół gregoriański, orm. Հայ Արաքելական Եկեղեցի) - Kościół z grupy Kościołów wschodnich, przedchalcedoński, działający wśród Ormian - pierwotnie w Armenii i na Bliskim Wschodzie, obecnie również wśród diaspory ormiańskiej na całym świecie. Liczy około 6 milionów wiernych.
Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.
Archanioł Gabriel (hebr. גַּבְרִיאֵל ġabrīēl, grec. Γαβριήλ, arab. جبريل Dżibril, Dżabra`il, ƒƒ„Bóg jest moją siłą”, „mąż Boży” albo „wojownik Boży”) – w tradycji chrześcijańskiej, judaistycznej i islamskiej, jeden najwyższych rangą aniołów. Jest aniołem zwiastowania, zmartwychwstania, miłosierdzia, zemsty, śmierci i objawienia. Obok Michała i Rafała (Rafaela), jest jednym z trzech znanych z imienia aniołów występujących w Starym Testamencie. Gabriel sprawuje władzę nad rajem.
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Ariel Szaron ?/i (hebr. אֲרִיאֵל שָׁר‏וֹן, znany również w Izraelu pod zdrobniałym pseudonimem Arik – אָרִיק), właściwie Ariel Scheinerman (ur. 27 lutego 1928 na terenie obecnego Izraela, w Kfar Malal, w rodzinie żydowskich imigrantów z Białorusi) – były izraelski premier i dowódca wojskowy, którego kariera polityczna została zakończona przez poważny udar mózgu, którego doznał na początku 2006 roku.
Armia Południowego Libanu (SLA) - jej powstanie jest ściśle związane z izraelską interwencja zbrojną w południowym Libanie w 1978. Wtedy powstały pierwsze formacje libańskie złożone z chrześcijan i druzów pod izraelskim dowództwem. W 1980 zostały one przekształcone w Armię Południowego Libanu. Gdy w 1985 roku wycofano z terytorium Libanu Południowego okupacyjne wojska izraelskie pozostawiono pod swoją kontrolą ok. 5-15 km szerokości pasa nadgranicznego, gdzie główną rolę odgrywała właśnie SLA (w spisie UNIFIL nazywane także "DE FACTO FORCES - DFF). Dowództwo nad armią liczącej dużo powyżej 3700 żołnierzy sprawował po śmierci w 1984 roku mjr. Haddadzie, współtwórca armii gen. Lahad. Pierwszy przymusowy pobór do tej formacji odbył się w latach 1986-1987. Wcielono wtedy około 300 żołnierzy. W tym okresie ustanowiono dla tej formacji podstawowe zadania:
Arthur James Balfour, 1. hrabia Balfour KG (ur. 25 lipca 1848 w Whittingehame, zm. 19 marca 1930 w Fisher's Hill koło Woking) – polityk brytyjski, jeden z przywódców Partii Konserwatywnej, premier Wielkiej Brytanii w latach 1902-1905, twórca Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.
Kosmonauta, z ang. astronauta oraz tajkonauta lub yuhangyuan (chiń. kosmiczny nawigator (podróżnik)) – osoba odbywająca loty kosmiczne lub przygotowania do odbywania takich lotów.
Aszkenazyjczycy (hebr. אַשְׁכְּנָזִים, Żydzi aszkenazyjscy - od biblijnego syna Gomera - Aszkenaza, którego potomków utożsamiono w średniowieczu z mieszkańcami Niemiec) - określenie ludności żydowskiej zamieszkującej Europę środkową, wschodnią i częściowo zachodnią, a od XVII wieku również Amerykę.
Pojęcie Autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu niezawisłość, niezależność, samorządność (całkowita lub częściowa).
       Artykuł - Izrael - na podstawie Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)