Hieronim Morsztyn
z poety
Hieronim Morsztyn (ur. 1581, zm. ok. 1623) – polski poeta wczesnobarokowy.
//Życie
Pochodził z rodziny szlacheckiej (herb Leliwa). Ojcem Hieronima Morsztyna był bachmistrz (urzędnik górniczy) z Wieliczki, Florian, syn Stanisława. Matką Hieronima była druga żona Floriana, Zuzanna Łaska. Miał też Hieronim kilka sióstr (Elżbietę, Jadwigę, Annę i Katarzynę).
O młodości Hieronima Morsztyna, pobieranych przez niego naukach i szkołach do których uczęszczał, wiemy niewiele. Jedynie wyznanie poety w dedykacji Zwierciadła informuje, że przez trzy lata dzięki pomocy wuja Samuela (Samuela Łaskiego, sekretarza koronnego) pobierał nauki w znanej szkole jezuickiej w Braniewie.
Twórczość
W swej poezji Morsztyn sławił zarazem życie ziemiańskie i dworskie. Zbiór jego wierszy Światowa rozkosz ukazał się w 1606. Przypisuje mu się też autorstwo Summariusza wierszów, który składa się z ponad 300 utworów o zróżnicowanej formie i tematyce (w 1655 trzy najdłuższe z nich wydano pt. Philomachia). Przypuszcza się, że napisał ponadto Antipasty małżeńskie (1650), w których zawarł opowieść fantastyczno-przygodową o królewnie Banialuce (stąd przysłowie). Wykorzystywał nowele Boccaccia. Niemal cała spuścizna Hieronima Morsztyna dotarła do czasów współczesnych w postaci rozproszonych odpisów z XVII i XVIII wieku.
Światowa Rozkosz współcześnie zyskała na popularności. Na urodę i oryginalność tego poematu składa się wiele elementów; są to przede wszystkim: język, barwność opisu świata, narracja i bogactwo znaczeń. Od pewnego czasu poemat ten zajmuje pozycję utworu otwierającego pewien typ poezji – poezję światowych rozkoszy. Liczne wydania z XVII wieku świadczą, iż utwór cieszył się popularnością. Później wznowień zaniechano i poemat został zapomniany.