15 maja

Odsyłacze:

Édith Cresson, Čestmír Vycpálek, Łódź, Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna, Łotwa, Święta Zofia, Abbas II, Ad extirpanda, Adam Bunsch, Adam Wendt, Adil Çarçani, Adrian Głębocki, Afganistan, Agnieszka Warchulska, Akademicki Związek Sportowy, Aleksander II (król Szkocji), An-24, Andrew Bertie, Andrew Eldritch, Andrzej, Andrzej Drawicz, Andrzej Kuśniewicz, Andy Murray (tenisista), Anglia, Anny Ondra, Anthony Shaffer, Antonio Rodríguez, Arbogast, Astrid Zachrison, Atanazy, Aulis Kallakorpi, Austria, Bankomat, Bernardyni, Besian Idrizaj, Bhairon Singh Shekhawat, Bitwa pod Calatafimi, Bitwa pod Drewry's Bluff, Bitwa pod Frankenhausen, Bitwa pod Hexham, Bitwa w Cieśninie Otranto, Bułgaria, Burbonowie, César Ruminski, Cecyliusz, Cesarstwo Niemieckie, Cesarze Japonii, Cesarze rzymscy, Claudia Roth, Claudio Monteverdi, Country, Czcibora, Daniel O'Connell, Dariusz Szpakowski, David Charvet, Diecezja kielecka, Diecezja płocka, Dionizja, Dzień, Dzień Polskiej Niezapominajki, Eberhard Schöngarth, Eddy Arnold, Edward Hopper, Emily Dickinson, Encyklika, Eric Otero, Etiopia, Eugenia Charles, Eugenius, FIFA, Feliks Kazimierz Potocki, Ferdynand Goetel, Florencjusz, Franciszek Fenikowski, Francja, Frank Wilczek, Frankowie, Górny Śląsk, Gabriel Faure (pisarz), Generałowie polscy, Genewa, Giuseppe Garibaldi, Go-Ichijō, Gordon Cooper, Henryk II Święty, Henryk Sołkiewicz, Hetman wielki koronny, Hiszpania, Holandia, II wojna światowa w Afryce, I wojna światowa, Ignacy Humnicki, Imieniny, Innocenty IV, Intelsat 10, Izmir, Izydor, Izydor Oracz, Józef Dwernicki, Jacek Krzynówek, Jan, Jan Beyzym, Jan Frycz, Jan Stefan Haneman, Jan Wosiński, Janusz Stokłosa, Jasper Johns, Jean-Philippe Lauer, Jerzy Drzewiecki, Jerzy Duszyński, Jerzy III Hanowerski, Jessica Sutta, John Shepherd-Barron, Joseph Wiseman, Jurij I Dołgoruki, Kalendarz gregoriański, Karabin maszynowy, Karlis Ulmanis, Kasjusz (imię), Katastrofy samolotów cywilnych, Kazimierz Bartel, Kazimierz Florian Czartoryski, Kazimierz Woyda, Kjartan Poskitt, Klemens Lothar von Metternich, Kościół katolicki, Kola (film), Kolejność uczuć, Konkurs Piosenki Eurowizji dla Dzieci, Korea Południowa, Krzysztof Ignaczak, Krzysztof Kamil Baczyński, Ksenia Sitnik, L. Frank Baum, Leon Petrażycki, Lista arabskich zamachów w Izraelu, Ludmiła Kasatkina, Męczennicy chrześcijańscy, Maciej Rataj, Madeleine Albright, Makalu, Maksym, Malden, Maria Skłodowska-Curie, Marian Kukiel, Maronicki patriarcha Antiochii, Marszałek Sejmu, Maryn I, Max Frisch, Meksyk, Mercury-Atlas 9, Metro w Moskwie, Międzynarodowy Dzień Rodzin, Miłość (imię), Michaił Bułhakow, Mike Oldfield, Mirek Topolánek, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2006, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2010, Myszka Miki, Nadzieja (imię), Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii, Nagroda Nobla, Naong Hyegŭn, Nasrallah Piotr Sfeir, Niemcy, O.S.T.R., OM TUR, Oblężenie Torunia (1809), Octave Garnier, Okrągły Stół (historia Bułgarii), Okupacja wojenna, Operacja Brevity, Operacja Palliser, Płatki kukurydziane, PKWN, Pacyfik, Papież Leon XIII, Paragwaj, Paryż, Patrice Evra, Patron (chrześcijaństwo), Paul Blau, Paul Samuelson, Pawło Skoropadski, Paweł, Paweł Janas, Pawia (miasto), Peter Shaffer, Piotr (imię), Piotr Curie, Piotr Guzy, Piotrków Trybunalski, Pius XI, Plebiscyt na Górnym Śląsku, Poczet papieży, Polityk, Polska, Pomnik Jana Kiepury w Sosnowcu, Premierzy Czech, Premierzy Polski, Program Merkury, Prymasi Polski, Quadragesimo anno, RPA, Reprezentacja Francji w piłce nożnej, Reprezentacja Polski w piłce nożnej, Rerum novarum, Retycja, Retyk, Rewolucja lutowa 1917, Richard Avedon, Richard Schirrmann, Rok, Rok przestępny, Sǒn, Sebastian Vauban, Sierra Leone, Simen Agdestein, Skonfederowane Stany Ameryki, Sputnik, Stanibor, Stanisław Dnistrianski, Stanisław Dróżdż (poeta), Stanisław Królak, Stanisław Wojciechowski, Stefania Zieleńczyk, Stosunki międzynarodowe, Strzeżysław, Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana z Jerozolimy z Rodos i z Malty, Symplicja, Symplicjusz, Szkocja, Tadeusz Bartosik, Teatr lalek, Tenis, Tenzing Norgay, The Pussycat Dolls, The Sisters of Mercy, Tobruk, Tommy Burns (piłkarz), Trini Lopez, Ustrój polityczny Łotwy, Viktor Stratobërdha, Władcy Persji, Władcy Rusi Kijowskiej, Włochy, Włoska wojna wyzwoleńcza, Walenty Żebrowski, Walentynian II, Walk Away (grupa muzyczna), Wanda Jarszewska, Wanda Malczewska, Wiceadmirał, Wiedeń, Wielka Brytania, Wiktoryn, William Witney, Willis Eugene Lamb, Wincenty Witos, Wojna Dwóch Róż, Wojna chłopska w Niemczech, Wojna domowa w Finlandii, Wojna grecko-turecka (1919-1922), Wojna o sukcesję hiszpańską, Wojna polsko-austriacka, Wojna secesyjna, Wyścig Pokoju, Wybory parlamentarne w Etiopii w 2005 roku, Yolanda King, Yorkowie, ZSRR, Zaćmienie Słońca z 15 maja 1836, Zaklinacz koni, Zgromadzenie Ogólne ONZ, Zimna Zośka, Zofia (imię), Zofia Jarema, Zofia Urbanowska,

15 maja jest 135. (w latach przestępnych 136.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 230 dni.

Święta

imieniny obchodzą: Andrzej, Atanazy, Cecyliusz, Czcibora, Dionizja, Florencjusz, Florenty, Izydor, Jan, Kasjusz, Maksym, Miłość, Nadzieja, Paweł, Piotr, Retycjusz, Retycja, Retyk, Stanibor, Strzeżysław, Symplicjusz, Symplicja, Wiktoryn, Zofia.

Meksyk, Korea Południowa – Dzień Nauczyciela

międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Rodzin (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)

Paragwaj – Święto Niepodległości

Polska – Dzień Polskiej Niezapominajki

wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1],[2] obchodzą:

św. Izydor Oracz (patron diecezji kieleckiej)

św. Zofia (męczennica chrześcijańska, "patronka" zjawiska klimatycznego zw. zimną Zośką)

Wydarzenia w Polsce

1414 – wydanie przez kapitułę włocławską (właściciela Łodzi) przywileju lokacyjnego, uznającego mieszkańców wsi za mieszczan; jednocześnie zwrócenie się przez kapitułę do króla z prośbą o przywilej monarszy i uznanie Łodzi za miasto pod względem prawno-ustrojowym.

1809 – wojna polsko-austriacka: nieudany austriacki atak na Toruń.

1834 – rozwiązał się Komitet Narodowy Emigracji Polskiej (Komitet Dwernickiego, Komitet Narodowy Tułactwa Polskiego).

1836 – ostatnie obrączkowe zaćmienie słońca widoczne w Polsce.

1909 – utworzono Akademicki Związek Sportowy.

1926 – prezydent Stanisław Wojciechowski oraz premier Wincenty Witos składają swoje urzędy. Nowym Premierem zostaje Kazimierz Bartel, a obowiązki Prezydenta przejmuje Marszałek Sejmu Maciej Rataj.

1932 – w Piotrkowie swe obrady rozpoczął III Zjazd OM TUR.

1956 – Stanisław Królak jako pierwszy Polak wygrał Wyścig Pokoju.

1993 – premiera filmu Kolejność uczuć.

1997 – została utworzona Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna.

2002 – odsłonięto pomnik Jana Kiepury w Sosnowcu.

2006 – selekcjoner Paweł Janas ogłosił skład kadry polskiej na mundial 2006.

Wydarzenia na świecie

Replika Sputnika 1

Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związany z tematem:
15 maja

392 – frankoński wódz Arbogast skłonił do samobójstwa lub kazał zamordować cesarza Walentyniana II i uczynił marionetkowym cesarzem Eugeniusza.

1004 – król niemiecki Henryk II koronował się w Pawii na króla Włoch.

1239 – król Szkocji Aleksander II ożenił się z Francuzką Marią de Coucy.

1252 – papież Innocenty IV wydał bullę Ad extirpanda, w której zezwolił na stosownanie tortur wobec heretyków.

1464 – Wojna Dwóch Róż: zwycięstwo Yorków w bitwie pod Hexham.

1525 – wojna chłopska w Niemczech: klęską powstańców zakończyła się bitwa pod Frankenhausen.

1642 – Abbas II został koronowany na szacha Persji.

1702 – początek wojny o sukcesję hiszpańską – Anglia, Holandia i Cesarstwo Niemieckie wypowiadają wojnę Francji i Hiszpanii.

1702 – angielski prawnik i wynalazca James Puckle opatentował pierwszy karabin maszynowy.

1800 – w londyńskim teatrze doszło do nieudanej próby zamachu na króla Jerzego III Hanowerskiego.

1811 – Paragwaj ogłosił niepodległość od Hiszpanii.

1848 – podczas rewolucji lutowej, w Paryżu odbyła się demonstracja na rzecz niepodległości Polski.

1860 – włoska wojna wyzwoleńcza: wojska powstańcze Giuseppe Garibaldiego pokonały siły Burbonów w bitwie pod Calatafimi.

1862 – wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Drewry's Bluff.

1891 – papież Leon XIII ogłosił encyklikę Rerum novarum.

1896 – opatentowano płatki kukurydziane.

1917 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa w Cieśninie Otranto.

1918 – porażką komunistów zakończyła się wojna domowa w Finlandii.

1919 – wojna grecko-turecka: armia grecka rozpoczęła okupację wojenną Izmiru.

1922 – w Genewie Polska i Niemcy przyjęły konwencję dotyczącą spraw ludnościowych i własnościowych na Górnym Śląsku po plebiscycie z 1921.

1928 – odbyła się premiera pierwszego filmu rysunkowego z Myszką Miki.

1931 – papież Pius XI wydał encyklikę Quadragesimo anno.

1934 – na Łotwie doszło do zamachu stanu przeprowadzonego przez Karlisa Ulmanisa.

1935 – otwarto pierwszą linię moskiewskiego metra.

1941 – II wojna światowa w Afryce: Brytyjczycy rozpoczęli operację Brevity, której celem było wyzwolenie Tobruku.

1955 – dokonano pierwszego wejścia na himalajski ośmiotysięcznik Makalu.

1955 – ministrowie spraw zagranicznych 4 mocarstw okupacyjnych i Austrii podpisali w Wiedniu traktat przywracający austriacką niepodległość oraz przewidujący jej neutralność i zakaz wchodzenia w związki gospodarcze i polityczne z Niemcami.

1957 – Wielka Brytania przeprowadziła pierwszy test bomby wodorowej na wyspie Malden na Pacyfiku.

1958 – ZSRR dokonał drugiego, tym razem udanego startu sztucznego satelity Sputnik 3.

1960 – w ZSRR wystrzelono sztucznego satelitę Sputnik 4.

1963 – Gordon Cooper odbył lot kosmiczny na pokładzie statku Mercury-Atlas 9, ostatni w ramach Programu Merkury.

1974 – zamach w Maalot: trzech palestyńskich terrorystów przekroczyło w przebraniu żołnierzy izraelskich granicę libańsko-izraelską i ostrzelało autobus, zabijając 2 osoby i raniąc 6. Następnie wkroczyli do wsi Maalot, gdzie zastrzelili 3 Izraelczyków i zajęli szkołę podstawową, biorąc jako zakładników 90 uczniów i nauczycieli. Podczas izraelskiej akcji odbicia zakładników zginęło 26 osób, 17 zostało rannych.

1976 – ZSRR: 52 osoby zginęły w katastrofie samolotu An-24.

1988 – rozpoczęła się ewakuacja wojsk radzieckich z Afganistanu.

1990 – w Bułgarii zakończyły się rozmowy Okrągłego Stołu.

1991 – Édith Cresson jako pierwsza kobieta stanęła na czele francuskiego rządu.

1996 – premiera filmu Kola.

1998 – premiera filmu Zaklinacz koni.

2000 – armia brytyjska rozpoczęła ewakuację swoich obywateli z ogarniętego wojną domową Sierra Leone (Operacja Palliser).

2001 – został wystrzelony satelita telekomunikacyjny Intelsat 10.

2004 – Komitet Wykonawczy FIFA dokonał wyboru kandydatury RPA na gospodarza piłkarskich mistrzostw świata w 2010 roku.

2005 – w Etiopii odbyły się wybory parlamentarne.

Urodzili się

1567 – Claudio Monteverdi, włoski kompozytor i śpiewak operowy, skrzypek (zm. 1643)

1633 – Sebastian Vauban, francuski inżynier, konstruktor fortyfikacji (zm. 1707)

1773 – Klemens Lothar von Metternich, austriacki polityk, dyplomata (zm. 1859)

1822 – Wanda Malczewska, polska mistyczka, błogosławiona

1849 – Zofia Urbanowska, polska pisarka (zm. 1939)

1850 – Jan Beyzym, polski misjonarz, błogosławiony (zm. 1912)

1856 – L. Frank Baum, amerykański pisarz, twórca Czarnoksiężnika z Krainy Oz (zm. 1919)

1859 – Piotr Curie, francuski fizyk, mąż Marii Skłodowskiej-Curie (zm. 1906)

1861 – Paul Blau, niemiecki duchowny, superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Unijnego w Wielkopolsce (zm. 1944)

1873 – Pawło Skoropadski, ukraiński polityk i wojskowy (zm. 1945)

1874 – Richard Schirrmann, twórca schronisk młodzieżowych (zm. 1961)

1877 – Gabriel Faure, pisarz francuski (zm. 1962)

1885 – Marian Kukiel, polski dowódca wojskowy, generał, historyk, działacz społeczny i polityczny, minister (zm. 1973)

1890 – Ferdynand Goetel, polski dramaturg, prozaik, publicysta (zm. 1960)

1890 – Jan Stefan Haneman, polski ekonomista, polityk, członek PKWN (zm. 1957)

1891 – Michaił Bułhakow, rosyjski pisarz (zm. 1940)

1895 – Astrid Zachrison, szwedzka rekordzistka długowieczności (zm. 2008)

1902 – Anny Ondra, czeska aktorka (zm. 1987)

1910 – Constance Cummings, amerykańska aktorka (zm. 2005)

1911 – Max Frisch, szwajcarski pisarz, dramaturg i architekt (zm. 1991)

1914 – Tenzing Norgay, nepalski himalaista (zm. 1986)

1914 – Jan Wosiński, polski duchowny katolicki, biskup płocki (zm. 1996)

1915 – Paul Samuelson, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)

1915 – William Witney, amerykański reżyser filmowy (zm. 2002)

1917 – Jerzy Duszyński, polski aktor (zm. 1978)

1918 – Eddy Arnold, amerykański muzyk country (zm. 2008)

1918 – Joseph Wiseman, kanadyjski aktor (zm. 2009)

1919 – Eugenia Charles, dominikańska polityk, premier Dominikany (zm. 2005)

1919 – Zofia Jarema, polska reżyserka, scenografka, artystka teatru lalek (zm. 2008)

1920 – Nasrallah Piotr Sfeir, marokański duchowny katolicki, maronicki patriarcha Antiochii, kardynał

1921 – Čestmír Vycpálek, czeski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2002)

1922 – Adil Çarçani, albański polityk (zm. 1997)

1922 – Franciszek Fenikowski, polski pisarz (zm. 1982)

1922 – Piotr Guzy, polski pisarz

1923 – Richard Avedon, amerykański fotograf (zm. 2004)

1925 – Tadeusz Bartosik, polski aktor (zm. 1985)

1925 – Ludmiła Kasatkina, rosyjska aktorka

1925 – Viktor Stratobërdha, albański reżyser filmowy (zm. 2000)

1926 – Anthony Shaffer, brytyjski pisarz (zm. 2001)

1926 – Peter Shaffer, brytyjski pisarz

1929 – Andrew Bertie, angielski wielki mistrz zakonu joannitów (zm. 2008)

1930 – Jasper Johns, amerykański malarz

1937 – Madeleine Albright, amerykańska polityk

1937 – Trini Lopez, amerykański piosenkarz

1939 – Stanisław Dróżdż, polski poeta, artysta sztuk wizualnych (zm. 2009)

1946 – Henryk Sołkiewicz, polski wiceadmirał i doktor nauk wojskowych

1951 – Dariusz Szpakowski, polski komentator i dziennikarz sportowy

1951 – Frank Wilczek, amerykański fizyk

1953 – Mike Oldfield, brytyjski muzyk

1954 – Jan Frycz, polski aktor

1954 – Janusz Stokłosa, polski pianista, kompozytor

1955 – Claudia Roth, niemiecka polityk, przewodnicząca Niemieckiej Partii Zielonych

1956 – Kjartan Poskitt, autor książek popularnonaukowych dla dzieci i młodzieży

1956 – Mirek Topolánek, czeski polityk, premier Czech

1959 – Andrew Eldritch, brytyjski muzyk i wokalista The Sisters of Mercy

1962 – Adam Wendt, polski saksofonista zespołu Walk Away

1967 – Simen Agdestein, norweski szachista, arcymistrz, piłkarz

1972 – David Charvet, francuski aktor, piosenkarz

1972 – Agnieszka Warchulska, polska aktorka

1976 – Jacek Krzynówek, polski piłkarz, reprezentant Polski

1978 – Krzysztof Ignaczak, polski siatkarz, reprezentant Polski

1980 – O.S.T.R., polski raper

1981 – Patrice Evra, francuski piłkarz

1982 – Jessica Sutta, polsko-irlandzko-rosyjsko-amerykańska wokalistka The Pussycat Dolls

1987 – Andy Murray, brytyjski tenisista

1995 – Ksenia Sitnik, białoruska piosenkarka, laureatka Konkursu Piosenki Eurowizji dla Dzieci 2005

Zmarli

884 – Maryn I, papież (ur. ? )

1036 – Go-Ichijō, cesarz Japonii (ur. 1008)

1157 – Jurij I Dołgoruki, wielki książę kijowski, (ur. ok. 1090)

1376 – Naong Hyegŭn, koreański mistrz sǒn, (ur. 1320)

1674 – Kazimierz Florian Czartoryski, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1620)

1702 – Feliks Kazimierz Potocki, hetman wielki koronny (ur. 1630)

1765 – Walenty Żebrowski,OFM – polski malarz, polichromista, (ur. ?)

1847 – Daniel O'Connell, irlandzki polityk (ur. 1775)

1864 – Ignacy Humnicki, polski dramatopisarz (ur. 1798)

1877 – Kazimierz Woyda, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1812)

1886 – Emily Dickinson, amerykańska poetka (ur. 1830)

1905 – Adrian Mikołaj Głębocki, polski malarz, rysownik, litograf, pedagog (ur. 1833)

1912 – Octave Garnier, francuski anarchista (ur. 1889)

1931 – Leon Petrażycki, polski prawnik, filozof, socjolog prawa, etyk i logik (ur. 1867)

1935 – Stanisław Dnistrianski, ukraiński działacz polityczny, prawnik, wykładowca uniwersytecki (ur. 1870)

1946 – Eberhard Schöngarth, niemiecki prawnik, zbrodniarz hitlerowski (ur. 1903)

1953 – Stefania Zieleńczyk, polska nauczycielka, autorka podręczników oświatowo-pedagogicznych dla dzieci, matka poety Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (ur. 1890)

1964 – Wanda Jarszewska, polska aktorka (ur. 1888)

1967 – Edward Hopper, amerykański malarz (ur. 1882)

1969 – Adam Bunsch, polski malarz, dramatopisarz (ur. 1896)

1990 – Jerzy Drzewiecki, polski konstruktor lotniczy, pilot doświadczalny (ur. 1902)

1993 – Andrzej Kuśniewicz, polski pisarz (ur. 1904)

1997 – Andrzej Drawicz, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1932)

2001 – Jean-Philippe Lauer, francuski egiptolog, archeolog i architekt (ur. 1902)

2005 – Aulis Kallakorpi, fiński skoczek narciarski, skoczek do wody, gimnastyk (ur. 1929)

2006 – Eric Otero, amerykański kulturysta (ur. 1969)

2007 – Yolanda King, amerykańska aktorka (ur. 1955)

2007 – Antonio Rodríguez, amerykański pięcioboista (ur. 1926)

2008 – Tommy Burns, szkocki piłkarz (ur. 1956)

2008 – Willis Eugene Lamb, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1913)

2008 – Astrid Zachrison, szwedzka rekordzistka długowieczności (ur. 1895)

2009 – César Ruminski, francuski piłkarz, reprezentant Francji, polskiego pochodzenia (ur. 1924)

2010 – Besian Idrizaj, austriacki piłkarz, pochodzenia albańskiego (ur. 1987)

2010 – John Shepherd-Barron, szkocki wynalazca, twórca bankomatu (ur. 1925)

2010 – Bhairon Singh Shekhawat, indyjski polityk, wiceprezydent Indii (ur. 1923)

Przypisy

↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
↑ Żywoty Świętych.

Artykuł - 15 maja - na podstawie Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)